U Maryi stóp…


where: MAIN EDIFICE - when: permanent exhibition

Od dnia 22 czerwca 2011 r. w gmachu Muzeum Etnograficznego we Włocławku przy ul. Bulwary im. Marszałka J. Piłsudskiego 6 udostępniona dla zwiedzających została wystawa czasowa pn. “U Maryi stóp. Sanktuaria Kujaw i ziemi dobrzyńskiej”. Muzeum Etnograficzne we Włocławku od wielu lat podejmowało badania nad różnorodnymi formami pobożności ludowej. Ośrodkiem kultowym, któremu poświęcono dotychczas najwięcej miejsca było sanktuarium maryjne w Skępem.

W 1991 r. przygotowano wystawę i publikację dedykowaną temu miejscu, która towarzyszyła IV pielgrzymce Jana Pawła II do Ojczyzny. Bieżący rok, w którym obchodzimy jubileusz 25-lecia działalności Muzeum Etnograficznego stał się okazją, by kontynuować i rozszerzyć rozpoczętą przed laty inicjatywę. Wystawa, na którą zapraszamy poświęcona jest sanktuariom Kujaw i ziemi dobrzyńskiej. Przybliża ona religijność ludową, będącą fenomenem kulturowym w laicyzującym się współczesnym świecie.

Na wystawie przedstawionych jest 12 sanktuariów z terenu Kujaw i ziemi dobrzyńskiej, w których początki kultu z reguły łączone są z niezwykłymi zdarzeniami (np. nadzwyczajna światłość, objawienia Maryi Panny, cudowne źródełka, tajemnicze kamienie, niezwykłe drzewo, czy wyjątkowe wzgórze). W miejscach tych z czasem pojawiły się wizerunki “rozdające łaski”. Zwykle w malarskich przedstawieniach ukazują one Maryję
z Dzieciątkiem lub Świętą Rodzinę. Mamy także przykłady pięknych gotyckich rzeźb – Marii Służebnicy Świątyni oraz Piety, czyli Maryi trzymającej na kolanach martwego Jezusa po zdjęciu z krzyża (Obory, Skulsk). To one od wieków stanowią cel pielgrzymek wiernych. W większości ich “cudowność” przypieczętowana została aktem koronacji.

Ekspozycja poświęcona jest takim ośrodkom kultowym, jak: Błenna, Brdów, Markowice, Obory, Osiek Rypiński, Ostrowąs, Ostrowo k. Gniewkowa, Pakość, Pieranie, Skępe, Skulsk i Studzianka (część wsi Kleszczyn). Cztery z nich (Obory, Osiek Rypiński, Skępe i Studzianka) leżą na ziemi dobrzyńskiej, pozostałe osiem na Kujawach. Tak się składa, iż po cztery, wchodzą administracyjnie w skład diecezji włocławskiej (Błenna, Brdów, Ostrowąs, Skulsk) płockiej (Obory, Osiek Rypiński, Skępe, Studzianka) i archidiecezji gnieźnieńskiej (Markowice, Ostrowo k. Gniewkowa, Pakość, Pieranie). Siedem sanktuariów znajduje się w kościołach diecezjalnych, a pięć należy do różnych zgromadzeń zakonnych (bernardyni, franciszkanie, karmelici, oblaci i paulini).

“>

Fot. Ewa Jabłońska

Wystawa poprzez liczne fotografie ukazuje klimat tych niezwykłych miejsc, prezentuje zabytki związane z historią kultu (koronacyjne sukienki, wota, będące widomymi i wdzięcznymi dowodami otrzymywanych łask), a także różnorodne dokumenty (np. papieskie przywileje odpustowe) i ikonografię z dawnych czasopism. Klimat uroczystości odpustowych budują na wystawie feretrony, chorągwie, bębny pielgrzymie, rozliczne pamiątki odpustowe, którymi się otaczano w codziennym życiu. Nie zabrakło też kopii wielu “cudownych” obrazów i rzeźb, także w ludowych ich wyobrażeniach.

Przez organizację wystawy Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej przyłącza się do uczczenia obchodzonego w 2011 r. jubileuszu 600-lecia konsekracji Bazyliki Katedralnej we Włocławku. Z tej okazji patronat nad naszym przedsięwzięciem przyjęli: Jego Ekscelencja Prymas Polski Arcybiskup Józef Kowalczyk, Jego Ekscelencja Biskup Płocki Piotr Libera i Jego Ekscelencja Biskup Włocławski Wiesław A. Mering.

Ekspozycja czynna będzie do 31 grudnia 2011 r.

Wystawa ze zbiorów:

  • Archiwum Diecezjalnego w Płocku
  • Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku
  • Klasztoru oo. Bernardynów w Skępem
  • Klasztoru oo. Franciszkanów w Pakości (z parafii pw. św. Bonawentury oraz parafii pw. Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Matki Boskiej Bolesnej)
  • Klasztoru oo. Karmelitów Trzewiczkowych w Oborach
  • Klasztoru oo. Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Markowicach
  • Klasztoru oo. Paulinów w Brdowie
  • Izby Pamięci im. Stefana Wajchta w Skulsku
  • Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi
  • Muzeum Diecezjalnego w Płocku
  • Muzeum Etnograficznego im. M. Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
  • Muzeum Mazowieckiego w Płocku
  • Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu
  • Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
  • Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
  • Parafii pw. bł. bpa M. Kozala w Lipnie
  • Parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Skulsku
  • Parafii pw. św. Jadwigi Śląskiej w Nieszawie
  • Parafii pw. św. Małgorzaty Panny i Męczennicy w Błennej
  • Parafii pw. św. Mateusza w Ligowie
  • Parafii pw. św. Mikołaja w Pieraniu
  • oraz osób prywatnych

    Autorzy wystawy:
    koncepcja
    – Krystyna Pawłowska,
    scenariusz i opracowanie – Michał Kwiatkowski, Krystyna Pawłowska;
    oprawa plastyczna wystawy: Magdalena Kolanowska

    Zdjęcia na wystawie – T. Jaskulski, K. Kamiński, M. Kwiatkowski, J. Lewandowski, D. Racinowski, J. Sieraczkiewicz, T. Smykiewicz, M. Zieliński oraz fotografie z archiwów parafialnych.

    Polecamy następujące lekcje muzealne prowadzone na ekspozycji “U MARYI STÓP. SANKTUARIA KUJAW I ZIEMI DOBRZYŃSKIEJ”:

    1. “SANKTUARIA DOBRZYŃSKIE – OBORY, OSIEK RYPIŃSKI, SKĘPE I STUDZIANKA”

    2. “PAMIĄTKA Z SANKTUARIUM”, lekcja omawiająca dewocyjne obiekty kultowe, którymi otaczano się w codziennym życiu

    3. “SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ SKĘPSKIEJ – PANI MAZOWSZA I KUJAW”, lekcja połączona z prezentacją 20 min. filmu pt. “SKĘPSKA KRÓLEWNA” w reżyserii Tadeusza Bystrama

    4. “SANKTUARIA KUJAWSKIE. GŁÓWNE OŚRODKI PĄTNICZE W GRANICACH ETNOGRAFICZNYCH REGIONU”

    5. “GEST WOTYWNY ORAZ SYMBOLIKA WOTÓW NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH SANKTUARIÓW Z TERENU KUJAW”

    Koszt: Tematy nr 1, 2, 4, 5 – bilet wstępu – 2 zł od osoby + lekcja muzealna – 20 zł od grupy
    Temat nr 3 – bilet wstępu – 2 zł od osoby + lekcja muzealna – 30 zł od grupy

    Kontakt : Tematy 1, 2, 3 – Krystyna Pawłowska, tel. (54) 232-30-01, wew. 13
    Tematy 4, 5 – Michał Kwiatkowski, kontakt tel. (54) 232-30-01, wew. 14

    Sponsor Muzeum