ZAPOMNIANY ŚWIAT. OLĘDRZY W KRAJOBRAZIE I KULTURZE


gdzie: Muzeum Etnograficzne - kiedy 18.12 - 20.04.2016

Od 18 grudnia 2015 r. w Muzeum Etnograficznym przy ul. Bulwary Marszałka J. Piłsudskiego 6 otwarta jest wystawa czasowa „Zapomniany świat. Olędrzy w krajobrazie i kulturze”. Ekspozycja poświęcona jest tzw. olędrom – osadnikom pochodzącym z terenu dzisiejszej Holandii i Niemiec, którzy przybyli do Polski w 1. poł. XVI w.

Ukształtowany na potrzeby pierwszych kolonistów model osadniczy utrwalił się i był stosowany w kolejnych wiekach nie tylko wobec przybyszów z Niderlandów czy Fryzji, a także Polaków. Ślady wielowiekowej obecności olędrów na terenie naszego kraju możemy nadal odnaleźć nie tylko na sławnych z bogatych gospodarstw i okazałych olęderskich domów Żuławach, ale też na Kujawach i ziemi dobrzyńskiej. Świat olędrów przeminął bezpowrotnie wraz z zakończeniem II wojny światowej, pozostawiając milczące świadectwa w postaci budynków, charakterystycznie ukształtowanych pól czy cmentarzy.

Ekspozycja obejmuje zarówno obiekty z zakresu meblarstwa (malowane szafy, stoły oraz intarsjowane i malowane skrzynie), elementy budynku (oryginalne, ręcznie malowane drzwi z wnętrza chałupy olęderskie), przedmioty codziennego użytku (często o walorach dekoracyjnych np. fajansowe talerze, misy, deseczki, dzbanki, puszki) dewocjonalia, a także narzędzia związane z charakterystycznym dla kolonistów profilem gospodarczym (np. prasy do buraków, specjalne beczki do suszonych owoców, narzędzia stolarskie etc.). Pochodzenie wielu zgromadzonych na wystawie obiektów poświadczają sygnatury ich właścicieli lub twórców, które odnaleźć można zarówno na narzędziach gospodarczych, jak i elementach konstrukcyjnych budynków (np. belkach stropowych, nadprożach). Dopełnieniem ekspozycji są archiwalne fotografie, ukazujące specyficzne, jednobudynkowe zagrody, cmentarze, a także reprodukcje wyjątkowych zdjęć sprzed 1945 r., na których zwiedzający zobaczyć mogą osadników zamieszkujących olęderskie wsie na ziemi dobrzyńskiej (przede wszystkim Bógpomóż).

Wszystkie prezentowane muzealia pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Mazowieckiego w Płocku oraz Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Fotografie i archiwalia udostępnione zostały przez Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Toruniu Delegatura we Włocławku, Archiwum Państwowe w Toruniu Oddział we Włocławku oraz prywatnych kolekcjonerów.

Miejsce prezentacji wystawy: Muzeum Etnograficzne, ul. Bulwary Marszałka J. Piłsudskiego 6

Scenariusz i komisariat: Michał Kwiatkowski i Krystyna Pawłowska

Oprawa plastyczna: Magdalena Kolanowska

Czas trwania: 18.12.2015–20.04.2016 r.

OFERTA EDUKACYJNA DLA GRUP ZORGANIZOWANYCH:

Lekcje muzealne dla klas III–VI szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.

1. Nieznany świat olędrów

Osadnictwo zwane olęderskim trwało na ziemiach polskich kilka stuleci. Jakie znaczenie miała obecność kolonistów? Dlaczego nadwiślańskie nieużytki stawały się ich domem? Czy nadal możemy odnaleźć ślady obecności olędrów? Podczas lekcji połączonej z oprowadzeniem po ekspozycji odpowiemy na te oraz inne pytania związane z olędrami. Opowiemy też o olęderskich domach, owocowych sadach oraz funkcji, jaką w olęderskim gospodarstwie spełniały wierzby.

Prowadzący: Michał Kwiatkowski, Muzeum Etnograficzne MZKiD, tel. 54 232 30 01, e-mail: kwiatkowski.etno@gmail.com

Koszt lekcji: bilet wstępu 3 zł od osoby oraz 20 zł od grupy.

2. Skąd przybyli, gdzie mieszkali i jak żyli olędrzy?

Na lekcji połączonej z oprowadzeniem po wystawie opowiemy o ludziach nazywanych olędrami. Uczestnicy zajęć dowiedzą się skąd przybyli nasi niedawni sąsiedzi, co skłoniło ich do opuszczenia pierwotnej ojczyzny w poszukiwaniu nowego miejsca do życia i pracy. Zgromadzone na wystawie zabytki i fotografie przybliżą ich codzienność oraz styl życia związany z posiadanymi umiejętnościami i wyznawaną wiarą.

Prowadzący: Krystyna Pawłowska, Muzeum Etnograficzne MZKiD, tel. 54 232 30 01; 883 374 664, e-mail: kierowniketnografiiMZKiD@op.pl

Koszt lekcji: bilet wstępu 3 zł od osoby oraz 20 zł od grupy.

Warsztaty dla przedszkoli i szkół podstawowych

– Tajemnice malowanej skrzyni…

Zajęcia prowadzone na wystawie pn. „Zapomniany świat. Olędrzy w krajobrazie i kulturze”, których tematem przewodnim będzie skrzynia – najważniejszy mebel w dawnej izbie wiejskiej. Dzieci dowiedzą się, czym była skrzynia wianna/posagowa, co w niej przechowywano oraz jak ją ozdabiano? W części warsztatowej – wykonanie skrzyni z papieru i jej ozdobienie. Inspiracją do działań twórczych będą malowane skrzynie oraz meble prezentowane na wystawie.

Prowadzący: Ewa Jabłońska, Dział Edukacji i Promocji, tel. 54 232 30 01; e-mail: edukacjaMZKiD@

Koszt zajęć: bilet wstępu 3 zł od ucznia (dzieci do lat 7 wstęp wolny) + 3 zł od uczestnika za udział w warsztatach.

Galeria Rozwiń Zwiń