Wsz

ODESZŁA WANDA SZKULMOWSKA (1931 – 2021)


kiedy:

W miniony piątek, 9 lipca 2021 r. zmarła w Bydgoszczy Wanda Szkulmowska, znana, ceniona i niezwykle zasłużona osoba dla świata kultury w naszym województwie. Była wykładowcą na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, Uniwersytecie im. Kazimierza Wielkiego i Kujawsko-Pomorskiej Szkole Wyższej. Długie lata współpracowała z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Była inicjatorką i organizatorką wielu konkursów dotyczących sztuki ludowej oraz wystaw. Najważniejsze to: Sztuka ludowa i jej twórcy. Kujawy – Pałuki. Bydgoszcz 1963 r., Współczesna sztuka ludowa w woj. bydgoskim, Bydgoszcz 1971, Wystawa objazdowa sztuki ludowej regionu Kujaw, Pałuk i Kaszub. 1972-1989,Rumunia, NRD, Bułgaria, Francja i różne miasta w Polsce, Współczesna sztuka ludowa Kujaw, Pałuk i Kaszub, Bydgoszcz 1983, Hafty kaszubskie woj. bydgoskiego, Warszawa 1985. Jest redaktorem i współautorem trzech publikacji, które są podstawowym źródłem wiedzy o historii sztuki ludowej Kaszub, Pałuk i Kujaw. Są to: Sztuka ludowa Kaszub. Przeszłość i teraźniejszość. 1995 r., Sztuka ludowa Pałuk. Przeszłość i teraźniejszość. 1996 r. Sztuka ludowa Kujaw. Przeszłość i teraźniejszość. 1997 r. Znaczącymi pozycjami są także: Oj stąpej koniku. Rzecz o zespole regionalnym Pałuki z Kcyni, Kcynia 2006 oraz Ziemia rodzinna to Kujawy, Toruń 2006, 2007. Ponadto, opublikowała 153 inne prace, w tym 11 książek.

Od chwili podjęcia pracy w Oddziale Upowszechniania Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w 1956 r. do końca była niestrudzoną promotorką kultury ludowej i opiekunem twórców w regionach – Kujaw, Pałuk, Borów Tucholskich, Kaszub, ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej. Przez te wszystkie lata dała się poznać jako osoba szanująca i ceniąca sztukę ludową oraz folklor na terenach wspomnianych regionów. Zainicjowała system pomocy materialnej dla twórców ludowych – stypendia. Funkcjonował on w latach 1961-1998. Od 2000 roku do chwili obecnej system pomocy działa jako Konkurs Aktywności Twórczej z nagrodami fundowanymi przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu. Jest to jedyny taki system pomocy twórcom ludowym w Polsce.

Fot.1 (1)

Wanda Szkulmowska i Zofia Szmajda podczas wernisażu wystawy „Artystyczny świat Zofii Szmajdy-Mierzwickiej”, Muzeum Etnograficzne we Włocławku, 16.02.2006 r.

Na szczególną uwagę zasługuje honorowa działalność społeczna Wandy Szkulmowskiej w Kujawsko-Pomorskim Towarzystwie Kulturalnym w Bydgoszczy, Polskim Stowarzyszeniu Pedagogów „KLANZA” w Lublinie, od 1978 roku w pracach Rady Naukowej Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie, jako jej członek. W roku 1988 uczestniczyła w tworzeniu Oddziału Bydgosko-Toruńskiego tegoż Stowarzyszenia i była jego opiekunem.
Wanda Szkulmowska otrzymała za swoją wielką pracę na rzecz ochrony tradycyjnej kultury ludowej wiele odznaczeń i wyróżnień. Najważniejsze z nich to: Złoty Krzyż Zasługi (1962), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1968), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2001), Medal im. Oskara Kolberga ”Za zasługi dla kultury ludowej” (1987), Srebrny i Złoty Medal „Zasłużony Kulturze- Gloria Artis”(2005 i 2016), Medal „Unitas Durat Palatinatus  Cuiaviano-Pomeraniensis”(2016) oraz Medal Honorowy Sędziwoja z Szubina – Zasłużony dla Gminy Szubin i Kultury Ludowej Pałuk (2021).
Odeszła od nas osoba, której pasja i pracowitość powinny być przykładem dla potomnych.

Dorota Kalinowska