Sybilla

#MuzeumWdomu – OBIEKT DNIA – Sybilla Delficka


gdzie: Muzeum S. Noakowskiego, kiedy:

Mk 5284 S

„Sybilla Delficka”, drzeworyt, Lucas van Leyden, przed 1530 r. [katalog on-line: MK-5284 S]

Trudne nastały czasy. Każdy z nas zastanawia się kiedy ta niełatwa sytuacja się skończy i co przyniosą następne dni. Pragnienie poznania przyszłości towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Jednym ze sposobów uchylenia rąbka tej tajemnicy było wysłuchanie słów wyroczni. W zbiorach Muzeum znajduje się drzeworyt przedstawiający Sybillę Delficką, wyrocznię popularną w starożytnej Grecji. Poznajmy więc jej historię.

Wyrocznia Delficka uznawana była przez Greków za pępek świata zwany omphalos. To wyjątkowe miejsce znane było już w okresie mykeńskim, a za życia Homera stało się ośrodkiem kultu boga Apollina. W jej murach mieszkała i przepowiadała przyszłość Pytia/Sybilla, która wychowywała się tam od dzieciństwa. Przyszłość mogli poznać wyłącznie mężczyźni po przejściu specjalnych ceremoniałów i złożeniu ofiar. Wtedy wieszczka, ubrana w białą szatę, złoty diadem i wieniec z liści laurowych, piła wodę ze świętego źródła, a następnie zasiadała na trójnogu ustawionym nad szczeliną w ziemi. Wydobywające się stamtąd odurzające wyziewy wprowadzały kobietę w mistyczny trans. Słowa, które wypływały z ust Pytii kapłani poddawali interpretacji i na tej podstawie układali przepowiednie w formie wiersza heksametrycznego. Wpływ tych wizji był ogromny zarówno na politykę, religię jak i sprawy społeczno-prawne Greków.

Sybilla Delficka przedstawiona na rycinie należącej do Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, nawiązuje w swojej ikonografii do sztuki włoskiej i francuskiej, gdzie motyw trzymanej na chuście korony cierniowej pojawił się w XV wieku. Miał on symbolizować zapowiedź męczeńskiej śmierci Chrystusa na krzyżu. Rycina ta należy do całego cyklu przedstawień, na który składało się siedem kart, gdzie zilustrowano sceny ze Starego i Nowego Testamentu oraz wizerunki personifikacji i alegorii. Autorem tytułowej ryciny jest Lucas van Leyden, a została ona wydana przez Doena Pietersza w Amsterdamie ok. 1530 roku.

[JK]

Oprócz „Sybilli Delfickiej” w zbiorach włocławskiego muzeum znajdują się jeszcze trzy drzeworyty Lucasa van Leyden przedstawiające Sybille – Libijską, Tyburtyńską i Cymeryjską.

Sybilla Libijska

Mk 5285 S

Sybilla Tyburtyńska

Mk 5283 S

Sybilla Cymerejska

Mk 5286 S

Ponadto na ekspozycji stałej w Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie prezentowana jest Sybilla Perska, namalowana w latach 80. XIX w. przez Ludwika Boucharda według słynnego dzieła Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej.

Mk 2625 S


Sybilla Perska,
olej na płótnie, mal. Ludwik Bouchard (1828-1912), Włocławek, l. 80. XIX w. [katalog on-line MK-2625 S]