Fez

#MuzeumWdomu – OBIEKT DNIA – Brama w Fezie


gdzie: Zbiory Sztuki, kiedy: 10.06.2020
Mk 649 S

Aleksander Laszenko, „Brama w Fezie”, 1928 r., olej na dykcie, 46 x 43 cm

Aleksander Laszenko na obrazach potrafił zawrzeć gorący klimat i orientalną atmosferę odwiedzanych państw. W wieku 20 lat wyruszył w podróż dookoła świata, zwiedzając m.in. Indie, Australię, Zanzibar czy Wyspy Kanaryjskie. Jego ulubionym miejscem był Egipt, do którego jeździł niemalże co roku. Poznając kraje afrykańskie, artysta nie zapomniał o Maroku i o mieście Fez, wizytówce architektury i kultury tego regionu.

Fez to miasto w północnej części Maroka, które jako pierwsze było jego stolicą. Burzliwa historia kilkukrotnie pozbawiała go tej funkcji (pełnionej na zmianę z Marrakeszem), nie mniej jednak stanowiło już od X wieku ważny ośrodek gospodarczy, naukowy (znajduje się tu najstarszy działający uniwersytet na świecie) i religijny islamu. Gdy Aleksander Laszenko podróżował po Maroku, Fez już nie pełnił funkcji stolicy państwa. Jednak jego status wciąż był wysoki, zabytkowa architektura charakterystyczna dla tego miejsca zapierała dech w piersiach i stanowiła dla A. Laszenki ogromną inspirację. Stare miasto w Fezie od wieków tętniące życiem otaczają mury z bramami, od których wiodą główne ulice. Przedstawiona na obrazie brama miejska ma typowy dla architektury islamu kształt, czyli tzw. łuk podwyższony ostry. W wielu bramach czy otworach okiennych w Maroku wykorzystywano też inne charakterystyczne łuki – podkowiaste, wielolistne czy wieloarkadkowe.

[JK]

Brama Bab Segma w Fezie na fotografiach z pocz. XX w.

Stare miasto (medyna) w Fezie ma opinię największej medyny świata arabskiego. Przewodniki turystyczne informują, że jest tu ponad 9 tys. ulic i uliczek. To jedno z najlepiej zachowanych miast średniowiecznych na świecie, które ze względu na swoje wyjątkowe walory historyczne, zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO 21 bram miejskich. Najbardziej znana to Bab Bou Jeloudzbudowana w 1913 r. Znacznie starsza jest brama Bab Segmaz XIII wieku przedstawiona na obrazie A. Laszenki.

Bab Segma pomiędzy dwoma ośmiokątnymi wieżami, które były częścią wejścia do rozległego ogrodu królewskiego utworzonego w 1287 r. 

[PN]