Pytanei12

KONKURS „ZNANI WŁOCŁAWIANIE” – PYTANIE NR 12


gdzie: Muzeum Historii Włocławka, kiedy:

Gratulujemy Panu Robertowi, który prawidłowo odpowiedział, że na fotografii prezentujemy Zdzisława Walentego Arentowicza – poetę, prozaika, dramaturga, publicystę, regionalistę, działacza kulturalnego.
Urodził się 8 listopada 1890 r. w Krośniewicach, w powiecie kutnowskim. Lata dzieciństwa spędził w należącym do rodziców – Leonarda i Franciszki z domu Sutorowskiej, majątku we Wdowinie koło Piotrkowa Trybunalskiego. W 1901 r. zamieszkał u dziadków Sutorowskich we Włocławku i podjął naukę szkolną. W latach 1903–1910 uczęszczał do Szkoły Handlowej (obecnie LZK). Zaangażował się w działalność niepodległościową. W 1905 r. brał udział w uczniowskim strajku o szkołę polską. Od 1907 r. współorganizował włocławski oddział konspiracyjnej Organizacji Młodzieży Narodowej. Pisał do nielegalnego miesięcznika „Pobudka”.
Po maturze studiował historię literatury na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a od 1911 r. na Katolickim Uniwersytecie we Fryburgu w Szwajcarii. Trudna sytuacja materialna nie pozwoliła mu na ukończenie nauki. Powrócił do kraju w 1914 r., początkowo zamieszkał u rodziców, a następnie, tuż przed I wojną światową ponownie we Włocławku. W latach 1914–1916 prowadził tajne nauczanie w mieście i okolicy. W 1917 r. wspólnie ze Stefanem Brodzikowskim (kolegą ze Szkoły Handlowej) otworzył Księgarnię Kujawską mieszczącą się przy Nowym Rynku 4 (obecnie plac Wolności), którą w kolejnym roku, po wykupieniu udziałów, prowadził już samodzielnie. Nabyć w niej można było publikacje dotyczące poezji i cuiaviana. W 1918 r. został członkiem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, w którym zajął się działalnością krajoznawczą, popularyzującą historię, folklor i tradycję Kujaw.
W okresie I wojny światowej zaangażował się ponownie w działalność niepodległościową. Przystąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, z ramienia której brał udział w rozbrajaniu Niemców w listopadzie 1918 r. we Włocławku.
Po wojnie prowadził działalność społeczną, polityczną, publicystyczną, literacką. Pisał do „Gazety Kujawskiej”, „Głosu Kujaw”, a jego Księgarnia Kujawska stała się miejscem spotkań elity kulturalnej miasta.
W okresie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. służył jako ochotnik w sekcji propagandowej Włocławskiego Komitetu Obrony Narodowej. Był współtwórcą założonego we Włocławku w 1921 r. Klubu Demokracji Radykalnej, od 1926 r. należał do Klubu Społeczno-Politycznego. W 1928 r. związał się z Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem, z ramienia którego był radnym miasta w latach 1934–1936.
Wspierał wszelkie inicjatywy służące rozwojowi kulturalnemu Włocławka. Zasiadał w zarządach wielu stowarzyszeń działających na tym polu. Jako członek PTK organizował wycieczki krajoznawcze, wygłaszał odczyty. Uczestniczył w pracach Komitetu Budowy Gmachu Muzeum Ziemi Kujawskiej, a po otwarciu nowej siedziby zabiegał o dobór eksponatów zgodny z profilem placówki.
Szczególnie zaangażował się w inicjowanie życia teatralnego miasta. Sprowadzał do Włocławka zawodowe zespoły teatralne, m.in. z Torunia, Bydgoszczy, Warszawy, Wilna. W latach 1928–1937 współorganizował amatorskie zespoły teatralne i kabaretowe. W latach 1926–1931 współredagował „Życie Włocławka i Okolicy”, a od 1929 do 1933 r. wydawał pismo satyryczno-humorystyczne „Cyrulik Włocławski”.
Zdzisław Arentowicz zajmował się twórczością naukową i literacką. Pisał szkice, rozprawki i artykuły dotyczące życia społeczno-politycznego miasta oraz tradycji i historii regionu. W 1927 r. w „Życiu Włocławka i Okolicy” drukowana była jego praca historyczna pt. „Jak wyglądał Włocławek w połowie ubiegłego wieku”, która następnie wydana została przez PTK w 1928 r. w formie książki pt. „Z dawnego Włocławka”. Był autorem monografii opublikowanej w 1937 r. pt. „Włocławek”. Spod jego pióra wychodziły utwory sceniczne, dramaty, rymowanki, skecze, ballady, wiersze i słuchowiska radiowe. Największą popularnością cieszyły się np. czteroaktowy dramat „Płowce” z 1931 r., czy trzyaktowy wodewil oparty na motywach kujawskich „Skarb w jeziorze” z 1938 r. Tworzył również literaturę dziecięcą, np. pisane wierszem „Ciekawe przygody Wiewióreczki-Rudaweczki” czy „O rodzie ziębowym ucieszna opowieść”. Uzupełnieniem tego dorobku literackiego są recenzje książek, czasopism, sztuk teatralnych, felietony, biogramy zasłużonych dla kultury osób.
W 1940 r. został wysiedlony wraz z rodziną w okolice Kielc, a po powrocie w 1945 r. do Włocławka zajął się w organizacją życia kulturalnego i społecznego miasta. Współtworzył wraz z Adrianem Turczynowiczem teatr amatorski — Stowarzyszenie Teatru Ziemi Kujawskiej. Został pierwszym po wojnie prezesem Oddziału Kujawskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. W 1946 r. mianowano go kierownikiem Referatu Kultury Zarządu Miejskiego oraz prezesem Klubu Literacko-Artystycznego. Podobnie jak przed wojną, współpracował z prasą regionalną i centralną, pisał felietony i słuchowiska dla bydgoskiego radia oraz kontynuował twórczość naukową i literacką. Jego pasją stały się tłumaczenia dzieł Aleksandra Puszkina i bajek Iwana Kryłowa. W 1951 r. został członkiem rzeczywistym Związku Literatów Polskich.
Całokształt jego zachowanego dorobku z dziedziny literatury, historii i dziennikarstwa zawiera 333 pozycje. Jednak nie są to wszystkie prace, ponieważ wiele z nich zaginęło, zwłaszcza podczas II wojny światowej.
Za swoją działalność odznaczony został m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1939 r.) i Złotą Odznaką Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (pośmiertnie, 1960 r.).
Zdzisław Arentowicz zmarł we Włocławku 5 stycznia 1956 r. i został pochowany na Cmentarzu Komunalnym przy al. F. Chopina — sektor 19 (numer rzędu 4, numer grobu 52).

Rodzina Arentowiczów

Fotografia rodziny Arentowiczów — w dolnym rzędzie od lewej: Franciszka z Sutorowskich (matka), Leonard Arentowicz (ojciec); w górnym rzędzie od lewej: Józef Arentowicz (młodszy brat, działacz społeczny i kolekcjoner), Cecylia Arentowicz (starsza siostra) i Zdzisław Arentowicz, fot.: Bolesław Sztejner, Włocławek, ok. 1914 r. Zbiory Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

2 (4)

Okładka książki Zdzisława Arentowicza pt. „Z dawnego Włocławka” wydanej w 1928 r. Zbiory Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

Na podstawie:
B. Ziółkowski, Arentowicz Zdzisław Walenty (1890–1956), poeta, prozaik, dramaturg, publicysta, regionalista, działacz kulturalny, [w:] Włocławski Słownik Biograficzny, pod red. Stanisława Kunikowskiego, t. I, Włocławek 2004, s. 9–12.
T. Bojarska, Zdzisław Arentowicz (1890–1956), [w:] Zasłużeni dla Włocławka, pod red. Mieczysława Wojciechowskiego, Włocławek 1991, s. 13–14.

PYTANIE 12

Pytanie12k

Przed nami ostatnia odsłona konkursu. Kim jest osoba prezentowana na zdjęciu? Jeśli znacie odpowiedź na pytanie, to prześlijcie ją na adres e-mailowy konkursmzkid@gmail.com. Każda pierwsza prawidłowa odpowiedź zostanie nagrodzona upominkiem ufundowanym przez Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Osoba, która poprawnie odpowie na największą liczbę pytań otrzyma nagrodę główną —limitowaną grę planszową WŁOCŁAWSCY MILIONERZY, przygotowaną przez Fundację „Ładowarka”. W przyszłym tygodniu podamy wyniki konkursu 

Beata Wąsik