Ze wschodnich stepów – Tatarzy polscy


gdzie: Gmach Główny - kiedy: wystawa stała

Od 18 marca 2011 r. w Muzeum Etnograficznym przy ul. Bulwary im. Marszałka Józefa Piłsudskiego 6 prezentowana jest wystawa Ze wschodnich stepów – Tatarzy polscy. Ekspozycja zorganizowana jest w ramach prowadzonego przez włocławskie Muzeum Etnograficzne cyklu prezentującego kulturę i folklor mniejszości narodowych i etnicznych na ziemiach polskich. Wystawa prezentuje Tatarów polskich, od wielu wieków związanych z dziejami naszego kraju. Wśród różnych grup etnicznych zamieszkujących ziemie polskie Tatarzy stanowią grupę na wskroś egzotyczną, fascynującą, intrygującą, ale też mało znaną innym mieszkańcom naszego kraju. Ich historia to ogromny dorobek kulturowy będący połączeniem wschodniej, orientalnej kultury islamu z kulturą chrześcijańską zachodniej Europy. To naród, (chociaż nie mówi własnym językiem) o wielkiej historii, odrębnej religii i obyczajach, godnych uwagi i poznania.

Podstawowym założeniem ekspozycji jest przybliżenie życia Tatarów poprzez realizację następujących prezentacji: z kart historii, islamu jako wyznacznika norm, zachowań i obyczajów oraz codziennego życia.

Wśród eksponatów prezentowanych na wystawie znajdują się: XVII-wieczny szyszak i karwasze, jatagany, kałkan, dokumenty, fotografie legendarnego 13. Pułku Ułanów Wileńskich, umundurowanie oraz pamiątki podkreślające związki Tatarów ze swoją przybraną Ojczyzną i ich ogromny wkład w Jej dzieje, zawirowania, walkę o niepodległość i obronę granic.

 
Fot. Ewa Jabłońska, Beata Wąsik

Wystawa obrazuje także inne aspekty życia często skośnookich, o mongolskich rysach twarzy, śniadych, z kruczoczarnymi włosami, obywateli naszego kraju. Na ekspozycji prezentowane są zabytki związane z religią, najmocniejszym, najtrwalszym wyróżnikiem tej grupy, jest wśród nich strój imama, różnorodne egzemplarze Koranu, chamaiły – modlitewniki, muhiry (najczęściej haftowane i wieszane na ścianach – wyznania wiary), a także dywany modlitewne oraz osobiste zwoje papierowe z wersetami z Koranu – daławary i noszone na co dzień hramotki, obiekty z pogranicza magii – amulety, talizmany.

Istotnym elementem wystawy jest prezentacja wnętrza podlaskiego domu z okolic Bohonik, Wasilkowa, Sokółki czy Kruszynian zamieszkanego przez Tatarów. Eksponowane są m.in. przedmioty codziennego użytku i elementy ubioru, suknie, nakrycia głowy, pięknie zdobione buty z cholewami, a także warsztat garbarza – zawodu najczęściej wykonywanego przez Tatarów.

Eksponaty pochodzą ze zbiorów Muzeum Historycznego. Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Wojska w Białymstoku, Muzeum Społecznego Ziemi Sokólskiej w Sokółce, Białostockiego Muzeum Wsi. Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku oraz zbiorów prywatnych Pani Haliny Szahidewicz.

Lekcja muzealna prowadzona na ekspozycji:

  • „Tatarzy polscy”
    Koszt lekcji: bilet wstępu – 2 zł od osoby + lekcja muzealna – 20 zł od grupy
  • „Tatarzy polscy” + projekcja filmu „Tatarskie ślady” (reż. Małgorzata Prokop)
    Koszt lekcji: bilet wstępu – 2 zł od osoby + lekcja muzealna – 30 zł od grupy

    Kontakt: Elżbieta Kraszewska-Sikorska, tel. (0-54) 232-30-01.

    Wystawa czynna: 18 marca – 5 czerwca 2011 roku w gmachu Muzeum Etnograficznego przy ul. Bulwary im. Marszałka Józefa Piłsudskiego 6

    Scenariusz i komisariat wystawy: Elżbieta Kraszewska-Sikorska

    Aranżacja plastyczna: Magdalena Kolanowska

    Sponsor Muzeum