KOLBERG

NAGRODY IM. OSKARA KOLBERGA ROZDANE!


kiedy: 07.06.2017

Na wniosek Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku tegorocznymi laureatami prestiżowej  nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” zostali  – hafciarka  Irena Najdek z  Włocławka oraz Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku.

Irena Najdek – kujawska hafciarka

Irena Najdek, ur. 24 marca 1933 r. we wsi Dobiegniewo, pow. włocławski. Absolwentka Gimnazjum Przemysłu Włókienniczego w Zgierzu. W 1969 r. ukończyła kurs haftu organizowany we włocławskim muzeum i podjęła pracę w Spółdzielni Pracy i Rękodzieła Artystycznego „Sztuka Kujawska” we Włocławku. Od 1974 r. współpracuje z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku oraz muzeami w Toruniu i Inowrocławiu.

W 1972 r. Ministerstwo Kultury i Sztuki uznało Irenę Najdek jako twórczynię ludową. Za wybitne osiągnięcia twórcze w 1981 r. została przyjęta w poczet członków Stowarzyszenia Twórców Ludowych z siedzibą w Lublinie, a w 1983 r. otrzymała tytuł Mistrza Rękodzieła Ludowego nadany przez Ministra Kultury i Sztuki. W 1998 r. odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi. I. Najdek znana jest też jako popularyzatorka kujawskiego haftu. Przeprowadziła wiele kursów we Włocławku i okolicznych miejscowościach. Do dziś jest bardzo aktywną twórczynią, biorącą udział w kiermaszach i festiwalach sztuki ludowej. Przez 23 lata pełniła funkcję prezesa Włocławskiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych (od 1986 r. do 2009 r.).

Haftuje tradycyjne elementy kobiecego stroju świątecznego, tj. czepce, fartuchy, kołnierzyki i halki oraz współczesne formy, czyli obrusy, bieżniki, komplety serwetek i pościel. Kompozycje oparte są o rodzime motywy, m.in. kłosy, misterne wici roślinne, pączki kwiatowe, liście dębu, kwiaty i liście róży, dzwonki, pączki kwiatowe, kiście winogron i wiele drobnych detali. Największe sukcesy osiągnęła jako twórczyni czepców, zwłaszcza snutkowych.

I. Najdek brała udział w licznych konkursach, organizowanych nie tylko przez MZKiD, zdobywając najważniejsze nagrody.

Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku

Założenie 3.02.1976 r.  Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku otrzymało nagrodę honorową za cykl wydawniczy „Wychowanie regionalne dzieci młodzieży ” zainicjowany  w 2001 r., składający się z 12 samoistnych publikacji. Jest to unikatowe w skali całego kraju przedsięwzięcie w zakresie szeroko pojętej popularyzacji  kultury ludowej Kujaw, zwłaszcza pośród  młodszego pokolenia jej odbiorców.

Zrealizowany przez DKTK w latach 2001–2013 cykl wydawniczy wieloaspektowo podejmuje zagadnienia, które w przeszłości ukształtowały tożsamość kulturową Kujaw, jako odrębnego i wyróżniającego się regionu etnograficznego. Pierwsza publikacja dotyczy symboli miasta Włocławka — stolicy Kujaw Wschodnich i miejsca zainicjowania całej serii. W kolejnych przybliżono obraz tradycyjnej kujawskiej wsi z charakterystycznymi typami osad, budownictwem i elementami kulturowego krajobrazu. Szczególną uwagę zwrócono na  kujawską gwarę i ludowy strój, jako podstawowe składniki regionalnej tożsamości.  

W oddzielnych wydawnictwach zaprezentowano tradycyjną ludową sztukę, zdobnictwo i rękodzieło, wskazując na perspektywy ich ochrony i rozwoju. Z zakresu szeroko pojętego folkloru osobną publikację poświęcono tańcom  kujawskim, a w dwóch oddzielnych omówiono zwyczaje i obrzędy — w pierwszej  zgodnie z cyklem dorocznym, w drugiej zamieszczono bardziej rozbudowane opisy i wzbogacono  o widowiska sceniczne i plenerowe najważniejszych kujawskich zabaw, zwyczajów i obrzędów. Odrębne opracowania dedykowano folklorowi dziecięcemu oraz dziedzictwu kulinarnemu. Dużym walorem całego cyklu jest bogata szata ilustracyjna.  

Autorami publikacji są przedstawiciele świata nauki (prof. dr Adam Wróbel,  dr Piotr Bokota), muzealnicy włocławscy (Dorota Kalinowska, Elżbieta Kraszewska-Sikorska, Krystyna Pawłowska) oraz Jadwiga Kurant — pedagog i choreograf, laureatka nagrody im. Oskara Kolberga w 2013 r.

tekst: Krystyna Pawłowska, Dorota Kalinowska

Galeria Rozwiń Zwiń