Mdl

#MuzeumWdomu – OBIEKT DNIA – Maszynka do lodów


gdzie: Muzeum Etnograficzne, kiedy:

Maszynka do domowego wyrobu lodów wyprodukowana przez amerykańską firmę Shepard około 1890 roku. Składa się z drewnianego wiaderka z klepek spiętych drucianymi obręczami, blaszanej puszki oraz łopatek mieszających masę lodową, poruszanych korbą. W połowie wysokości wiaderka znajduje się otwór do odpływu wody powstałej podczas topnienia lodu. Na wieku puszki umieszczono wypukły napis – numer patentowy oraz miejsce produkcji: Shepard’s, Lightning, Made in America.

Fot.1 (1) Fot.2 (1)

Aby przygotować lody masę spożywczą wlewano do metalowej puszki, następnie w szczelinie między puszką a ścianką wiadra umieszczano pokruszony lód. Poruszanie korbą powodowało obrót puszki oraz łopatek w jej wnętrzu i schładzanie masy lodowej. Zasady działania i sposób przygotowania znaleźć można w książkach kucharskich z epoki. M. Gruszecka w książęce pt. „366 obiadów. Praktyczna książka kucharska” z 1930 r. podaje następujący przepis:

Do lodów trzeba mieć odpowiedni cebrzyk ze szpuntem u dołu. aby rozpuszczoną wodę wypuszczać. Puszka powinna być cynowa, okrągła, z przykrywą, a łopatka do rozbijania z twardego drzewa. Lód potłuc na drobne kawałki; wsypać na spód cebrzyka i posolić, aby się nie rozszedł tak prędko: poczem wstawić puszkę, obłożyć lodem również posolonym. Gotową masę ostudzoną wlać w puszkę, przykryć pokrywą i kręcić. Za kwadrans otworzyć puszkę, zeskrobać łopatką krzepnącą masę, wymieszać razem, nakryć i znowu kręcić. Tak powtarzać co kwadrans, dopóki masa równo zsiadać się nie zacznie, obsypując solą lód naokoło puszki. Gdy już grudek nie będzie, pokręcić jeszcze trochę, osypać puszkę solą i lodem i tak zostawić aż do chwili podania.

W tejże publikacji znajdujemy przepis na lody poziomkowe, przygotowane za pomocą maszynki: Pół litra (ł/2 kwarty) poziomek przetasować przez sito, dać 37^ deka (trzy ćwierci fanta) cukru, V, litra(7j kwarty) wody, zagotować mieszając ciągle. Poczem ostudziwszy wlać do puszki.

Maszynki do lodów używane były w Polsce w okresie międzywojennym a nawet jeszcze po wojnie.

[MK]