Wożniacki

Mieczysław Woźnicki – artysta nieodkryty


gdzie: Zbiory Sztuki, kiedy:

Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej planuje w przyszłym roku zorganizować wystawę poświęconą włocławianinowi Mieczysławowi Woźnickiemu (1901–1968 r.). Wykształcenie artystyczne zdobył na Poznańskiej Szkole Zdobniczej, rok później studiował na Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych u prof. Karola Tichego. Zawodowo pracował jako nauczyciel rysunku i malarstwa we włocławskich szkołach w latach 1946–1968, udzielał się także jako członek ZPAP w Ognisku Kultury Plastycznej, działającym przy Muzeum Kujawskim. Jego życiorys i twórczość nie są jeszcze w pełni odkryte i zbadane, dlatego chcielibyśmy Państwa prosić o pomoc. Być może ktoś z Państwa znał Mieczysława Woźnickiego, był jego uczniem lub sąsiadem i mógłby się z nami podzielić wspomnieniami o artyście. Każda informacja o nim pozwoli lepiej zrozumieć jego twórczość i zaowocuje ciekawszą publikacją na temat tego wyjątkowego artysty. Poniżej prezentujemy fotografie archiwalne oraz jego rysunki M. Woźnickiego z cyklu Praca.

Fot 1.. L 50 XX

Rada pedagogiczna w ówczesnym Technikum Przemysłowo-Pedagogicznym we Włocławku, lata 50. XX wieku,

M. Woźnicki – pierwszy rząd, drugi od prawej strony. Fot. Archiwum MZKiD

Fot. 2. L. 60 XX

Lata 60. XX wieku, M. Woźnicki – piąty od prawej strony. Fot. Archiwum MZKiD

Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej posiada ponad 200 prac Mieczysława Woźnickiego. Przeważająca część z nich to rysunki ołówkiem, ale znajdziemy także te tworzone tuszem, węglem, barwne tempery czy akwarele, kilka prac w technice olejnej. Dzieła M. Woźnickiego, ze względu na stosowane techniki, charakteryzują się monochromatycznością, zaś prac w kolorze jest niewiele w zbiorach muzeum. Tematy rysunków artysta zamykał w cyklach i tak najliczniejszy Portrety – ponad 70 dzieł, w których gros to wizerunki męskie. Podobnymi cyklami są Głowy i Twarze. Kolejną liczną grupę przedstawień stanowią Taniec i muzyka oraz Obóz koncentracyjny – tak różne w tematyce, jak i w stylistyce. Gdy już mowa o stylu M. Woźnickiego to należy podkreślić jego wspomnianą na początku wyjątkowość na tle innych twórców włocławskich. Artysta niezaprzeczalnie zrywa z realizmem przedstawień, modyfikując formy w różnych kierunkach. Abstrakcja, kubizm, futuryzm – w tych nurtach artysta próbuje swoich sił i to z powodzeniem. W rysunkach przedstawiających tańczące pary chłopskie widać odniesienia do dzieł Zofii Stryjeńskiej, zaś niektóre przedstawienia pajaców czy arlekinów nawiązują w formach do obrazów Tadeusza Makowskiego. Linia w rysunkach M. Woźnickiego potrafi być cienka i plastyczna, by w innym dziele przeistoczyć się w gruby kontur, o ostrych kubistycznych rysach – widać dzięki temu, jak zmieniał się styl artysty. Do budowania rzeczywistości na swoich dziełach wybierał właśnie albo wyraźne kontury, przy okazji posługując się mocno zaznaczoną plamą barwną (kontrast białe – czarne) lub szedł w zupełnie innym kierunku, rozcierając kontury, do tego stopnia, że jego linie były grube i niewyraźne. Co ciekawe, artysta miał zwyczaj nie datować swoich dzieł, jednak wiele z nich sygnował monogramem wiązanym „MW”.

Fot 3.

Mieczysław Woźnicki, Praca II, l. 50. XX w., rysunek tuszem na papierze, 35 x 24 cm

Prezentujemy dzisiaj Państwu rysunek II z cyklu Praca, wykonany tuszem na papierze. Rządzące w ówczesnym czasie w Polsce władze socjalistyczne bardzo często ingerowały w sztukę, wręcz to one nadawały jej kierunek, tworząc socrealizm panujący w latach 50. XX wieku. Władze PRL w roku 1950 ustanowiły dzień 1 maja świętem państwowym, wprowadzając tym samym Święto Pracy. W związku z tym ZPAP oficjalnym pismem wezwało swoich członków do przygotowania „odpowiednich prac”. Można więc przypuszczać, że cały cykl Praca Mieczysława Woźnickiego powstał właśnie z okazji obchodów 1-majowych. Pierwszy plan rysunku zajmuje młody, dobrze zbudowany mężczyzna. Obnażony, umięśniony tors podkreśla jego siłę. Robotnik przytrzymuje linę, wysiłek z tym związany przechyla jego ciało lekko do tyłu, jednak opanowana twarz nie wyraża zmęczenia. W tle znajdują się robotnicy pracujący przy układaniu cegieł. Sposób rysowania jest tutaj typowy dla M. Woźnickiego: cienkie, ostre linie tworzące kontury postaci, wyraźne czarne plamy cieni podkreślają kontrast między czernią a bielą. Trzy inne rysunki z tego cyklu pokazują w takiej samej formie pracę w polu, w fabryce i na budowie.

[J.K.]

Fot. 4

Mieczysław Woźnicki, Praca III, l. 50. XX w., rysunek ołówkiem na papierze, 34,5 x 25 cm

Jeśli ktoś z Państwa posiada jakiekolwiek informacje o Mieczysławie Woźnickim lub pamiątki po artyście proszony jest o kontakt z autorką planowanej wystawy – Justyna Kwiatkowska, tel. 54 232 50 61