INSPIRACJE ORIENTEM. TWÓRCZOŚĆ ALEKSANDRA LASZENKI…


gdzie: Zbiory Sztuki - kiedy 09.06 - 09.10.2016

Wystawa jest przede wszystkim przypomnieniem dorobku artystycznego Aleksandra Laszenki zaliczanego do czołówki polskich orientalistów. Malarz od 1918 r. mieszkał w Woli Sosnowej koło Lubrańca, a w latach 1932–1944 we Włocławku. Tu wielokrotnie brał udział w wystawach zbiorowych, a w 1926 r. jako jedyny twórca włocławski miał wystawę indywidualną. Ostatnia retrospektywna prezentacja jego dorobku miała miejsce we włocławskim muzeum w 1992 r. Obecna wystawa po raz pierwszy przedstawia dokonania A. Laszenki tematycznie związane z orientalizmem w zestawieniu z dziełami malarzy polskich XIX i 1. połowy XX w. – wybitnych reprezentantów tego nurtu.

Tematyka obrazów wszystkich autorów eksponowanych na wystawie  nawiązuje do prądu kulturowego nazywanego orientalizmem, który w Europie od czasów starożytnych w różnych epokach odcisnął swe piętno na architekturze, sztuce, literaturze czy muzyce. Inspirowanie się Orientem – inaczej Wschodem, czyli krajami Bliskiego i Środkowego Wschodu, Afryki Północnej, Krymu i Kaukazu, dziś najczęściej rozumie się jako czerpanie z kultury islamu. W Europie zwrot ku tej kulturze nasilił się od podboju Egiptu przez Napoleona w 1798 r., od walk Greków z Turcją w l. 1821–1832 czy podboju Algierii w l.1830–1847. Od XIX w. orientalizm w sztuce polskiej stał się częścią tego nurtu europejskiego. Jedni malarze podróżowali na Wschód początkowo wraz z możnymi protektorami (np. T. Ajdukiewicz ), inni od końca XIX w. samodzielnie odwiedzali Bliski Wschód (W. Pawliszak, J. Ciągliński). Była też grupa malarzy poznających Orient na wystawach sztuki w Paryżu, który od lat 60. stał się celem ich studiów (m. in. H. Rodakowski). O ile w XIX w. pierwsze podróże prowadziły do Egiptu, to w pierwszych dziesięcioleciach XX w. artyści zaczęli coraz częściej wyprawiać się do Maghrebu zainspirowani sztuką Francji, która tam miała kolonie.

Ulubionymi tematami malarzy orientalistów było życie na pustyni, karawany, sceny uliczne, bazary, kawiarnie, weduty miejskie, pejzaże, zaloty Arabów czy tańce półnagich Arabek. Odrębna grupa prac ukazywała miejsca w Ziemi Świętej i Bliskim Wschodzie związane z życiem Jezusa, apostołów czy biblijnych proroków.

Główny bohater wystawy – Aleksander Laszenko urodził się w Annówce na Ukrainie. Pochodził  z rodziny  dygnitarzy wojskowych i też został przygotowany do służby wojskowej, ponadto otrzymał wszechstronne wykształcenie, w tym, w zakresie malarstwa. Jednak na jego życiu najbardziej zaważyła podróż do Egiptu, w której jako czternastolatek towarzyszył ojcu w latach 1897–1898. Ta wyprawa zapoczątkowała jego wielką pasję „zamorskich podróży”, poznawania historii, etnografii, archeologii i co najważniejsze w jego życiu, uwieczniania tego co poznał, na setkach obrazów. W latach 1903–1938 odbył podróż dookoła świata – od Wysp Kanaryjskich do Australii i Nowej Zelandii i wiele podróży po Afryce Środkowej. Wielokrotnie wyjeżdżał  na Bliski Wschód, zwłaszcza do Egiptu. W 1922 r. poznał  tam odkrywcę grobowca Tutanchamona Howarda Cartera. Wspólnie z nim wykonywał na stanowiskach archeologicznych szkice rysunkowe także w czasie kolejnej wyprawy w 1927 r. A. Laszenko od 1921 r. wystawiał swe obrazy w Zachęcie. Miał liczne wystawy w kraju i za granicą – m.in. w Berlinie, w Kairze. Aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym międzywojennego Włocławka. Malował głównie tematykę orientalną – widoki i sceny rodzajowe, targi, charakterystyczne typy arabskie czy afrykańskie, roznegliżowane czy odziane w zmysłowe stroje odaliski, tancerki z olśniewająco białym uśmiechem. Zafascynowany grafiką japońską wykonał kilkanaście barwnych drzeworytów i litografii o tematyce orientalnej.

Na wystawie Inspiracje Orientem zobaczyć można obrazy A. Laszenki  z lat 1914–1938 i komplet grafik jego autorstwa z lat 1931-1938. W gronie  towarzyszących A. Laszence artystów dobranych w nawiązaniu do tematyki, którą preferował, znaleźli się zarówno twórcy, którzy odwiedzali Bliski Wschód, jak i malarze znający Orient z dzieł innych artystów. Dzięki obrazom A. Laszenki, a także dziełom T. Ajdukiewicza, A. Bermana, J. Ciąglińskiego, M. Gażycz, A. Grabowskiego, A. Neumana, W. Pawliszaka, K. Stabrowskiego, A. Styki można zobaczyć w jaki sposób malarze postrzegali obszar kulturowy Orientu, jak intrygująco i barwnie ukazywali egzotyczne miejsca oraz ludzi tam żyjących.

Wystawa ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku oraz ze zbiorów prywatnych będzie eksponowana w terminie od 9 czerwca do 9 października 2016 r.

Towarzysząca wystawie „Niedziela z kustoszem” odbędzie się 19 czerwca o godz. 12.00

Krystyna Kotula

Miejsce prezentacji wystawy: Zbiory Sztuki, ul. Zamcza 10/12, Włocławek
Scenariusz i komisariat: Krystyna Kotula
Oprawa plastyczna: Magdalena Kolanowska
Czas trwania: 9.06.2016 – 9.10.2016 r.

ZAJĘCIA INTERAKTYWNE PROWADZONE NA WYSTAWIE:

  • ORIENTALNE WITRAŻE

Zajęcia inspirowane sztuką orientu. Podczas warsztatów będziemy wykonywać witraże z papieru i bibuły, które swoją tematyką przybliżą nas chodź trochę do tej bajecznej krainy słońca. Zadanie jest przyjemne, twórcze i daje piękne efekty. Oprócz wspaniałej zabawy nauczymy się precyzji i właściwego dobierania kolorów. Witraż może posłużyć jako dekoracja okna lub pokoju dziecięcego. Możemy go także podarować najbliższym w prezencie.

Koszt: 4 zł opłata za warsztaty + bilet wstępu 3 zł od osoby*

*opłata za warsztaty nie zwalnia z opłaty za bilet wstępu, z opłaty za bilet wstępu zwolnione są dzieci do 7 lat.

Oferta jest skierowana do grup przedszkolnych, uczniów szkół podstawowych oraz gimnazjalnych. Uczniów i nauczycieli zainteresowanych ofertą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie chęci udziału w zajęciach. Odbywają się one od wtorku do czwartku, w gmachu Zbiorów Sztuki przy ul. Zamczej 10/12 w godzinach od 10.00 do 14.00. Grupa uczestników nie może przekroczyć 25 osób. Zgłoszenia przyjmuje i bliższych informacji udziela: Kalina Ciesielska, Dział Edukacji i Promocji, tel. 54 2323001

Galeria Rozwiń Zwiń