Bazylika katedralna we Włocławku. Jej obraz w sztuce


gdzie: Gmach Główny - kiedy: wystawa stała

W dniu 27 maja 2011 r. w Zbiorach Sztuki przy ul. Zamczej 10/12 otwarta została wystawa Bazylika katedralna we Włocławku. Jej obraz w sztuce.

Ekspozycja wpisana jest w program obchodów 600-lecia konsekracji katedry włocławskiej. Patronat nad wystawą objął Biskup Włocławski Wiesław Alojzy Mering.Jest pierwszą wystawą poświęconą katedrze, jako tematowi inspirującemu powstanie dzieł sztuki na przestrzeni dziejów. Od czasu pamiętnej ekspozycji Włocławek. Widoki miasta do 1918 r., zorganizowanej przez włocławskie muzeum w 1997 r. nie było prezentacji podejmującej tak szeroko tematykę dawnych widoków katedry, a wystawy, w której poza najstarszymi przedstawieniami znalazły się współczesne dzieła nie było dotąd nigdy. Jej celem jest pokazanie najciekawszych, najbardziej znanych i znaczących przykładów dzieł sztuki, w których znalazła się bryła katedry, jej wnętrze czy elementy wyposażenia.

Ekspozycja pomija fotografie (oprócz tych wykorzystanych, np. w grafikach), nie stanowi zatem pełnego obrazu ikonografii katedry, a jedynie przetworzony przez wyobraźnię, umiejętności i styl artystów. Obejmuje malarstwo, ryciny graficzne (także ilustracje w prasie), projekty wyposażenia wnętrza autorstwa wybitnych twórców, ceramikę i medalierstwo. Przedstawia widoki ogólne z czasu przed regotyzacją i po przebudowie, przedstawienia bryły katedry z gotyckimi, barokowymi i aktualnie istniejącymi wieżami, a także detale architektoniczne i fragmenty wyposażenia wnętrza.

Najstarsze przedstawienia katedry z XVII w., w których przekaz ikonograficzny i topograficzny jest niezwykle cenny wykonał autor rysujący i malujący bardziej pojęciowo (to, co wiedział, nie to, co widział). Później artyści przygotowani profesjonalnie, łączyli efekty artystyczne z dokumentacyjnymi, z czasem niektórzy skupili się wyłącznie na efektach artystycznych.

Fot. Ewa Jabłońska

Katedra jako najważniejsza budowla w mieście szczególnie interesowała rysowników w 2. połowie XIX w., uczestniczących w pierwszych na ziemiach polskich wyprawach plenerowych. Szkicowali ją Walery Brochocki, Wojciech Gerson, Aleksander Gierymski, Franciszek Kostrzewski czy Alfons Matuszkiewicz. W końcu XIX i 1. poł. XX w. dla jej potrzeb wykonywali projekty tacy twórcy, jak: Konstanty Wojciechowski, Stanisław Noakowski czy Józef Mehoffer. W XX i XXI w. katedra jako temat malarski interesowała przede wszystkim twórców ze środowiska włocławskiego – Leona Płoszaya, Franciszka Kwiatkowskiego, Mariana Marciniaka, Zbigniewa Steca, Janusza Nowierskiego, Antoniego Bisagę czy pochodzącego z Włocławka profesora ASP w Krakowie Grzegorza Bieniasa. Najczęściej ukazywana była jako dominanta w panoramach miasta, dokumentowana w widokach bryły od strony prezbiterium czy masywu wieżowego. Czasem stanowiła tło dla wydarzeń historycznych i scen rodzajowych. Ukazywane było też jej wnętrze i najciekawsze ze zgromadzonych w nim zabytków.

Ekspozycja opiera się przede wszystkim na zasobach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, sięgnęła również do innych zbiorów m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie i została uzupełniona pracami ze zbiorów prywatnych. Pierwsza wystawa poświęcona katedrze, w roku obchodzonym jako jubileusz 600-lecia jej konsekracji może przyczynić się do lepszego poznania historii, ikonografii, a także wyjątkowego znaczenia dla sztuki.

Miejsce prezentacji wystawy:
Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
Zbiory Sztuki, ul. Zamcza 10/12
tel. 54 232 50 61

Czas trwania wystawy: 27 maja 2011 – 13 listopada 2011

Autorzy:
Scenariusz i komisariat wystawy – Krystyna Kotula
Oprawa plastyczna wystawy – Magdalena Kolanowska
Wystawie towarzyszy katalog (tekst – K. Kotula, opr. graficzne – M. Kolanowska)

Sponsor Muzeum